دستاوردهای طوفان الاقصی بعد از یک سال

جلال چراغی
کارشناس مسائل سیاسی منطقه

عملیات طوفان الاقصی را حماس برای دفاع از مسجدالاقصی انجام داد و به نوعی باید آن را عملیات نجات مسجدالاقصی دانست. پیش از این عملیات اسرائیل اقدام به تصاحب و سوزاندن زمین‌های فلسطینی‌ها در کرانه باختری کرد که و به شدت فضا را برای فلسطینیان بسته‌تر از گذشته کرد. در این راستا در مسجدالاقصی هم افراطی‌های اسرائیل به بهانه مختلف از جمله برگزاری اعیاد تلمودی وارد مسجدالاقصی شده بودند و حتی اعلام کرده بود که فلسطینی‌ها حق ندارند در برخی ساعاتی که آنها مشخص کرده‌اند وارد این مکان مقدس شوند و کار به تسخیر فیزیکی این مکان مقدس رسیده بود؛ به گونه‌ای که حتی تندروهای اسرائیلی مانند ایتمار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل اعلام کرده بودند که در داخل مسجدالاقصی باید اقدام به ساخت کنیسه کنیم و در این شرایط بود که عملیات طوفان الاقصی انجام شد.
ضرباتی که حماس طی یک سال گذشته به صهیونیست‌ها زد، بسیار سنگین بود؛ چراکه بسیاری از نفرات و ادوات خود را از دست دادند و ۳۰ شهرک اطراف نوار غزه تخلیه شدند که حدوداً می‌توان گفت ۲۵ تا ۳۰ میلیون نفر از این مناطق گریختند. به موازات این حمله، حزب‌الله لبنان در هشتم اکتبر ۲۰۲۳ حمایت خود را از غزه و ساکنان آن اعلام کرد و حملات به شمال اراضی اشغالی آغاز شد و درگیری‌ها میان آنها و شهرک‌نشینان شمالی تشدید شد و حدود ۳۰۰ نفر در داخل اسرائیل از خانه‌های خود گریختند. ضربات حزب‌الله لبنان در این راستا افزایش یافت و اسرائیل به این نتیجه رسید که باید به سمت مرزهای شمالی برود و حزب‌الله را به زعم خود از بین ببرد و درگیری تا جایی پیش رفت که موشک‌های حزب‌الله به عمق ۴۵ کیلومتری اسرائیل یعنی شهر حیفا به عنوان سومین شهر پرجمعیت اراضی اشغالی رسید. در داخل و اطراف حیفا مجموعاً ۶۰۰ هزار نفر حضور دارند که زندگی تمام آنها مختل شد.
اسرائیل از این اقدام به شدت عصبانی شد و در نهایت حملات خود علیه حزب‌الله را تشدید کرد و به دنبال آن بود تا بتواند ساکنان شهرک‌های شمالی را به محل زندگی آنها برگرداند و در این راستا بحث اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت و عقب نشاندن حزب‌الله به پشت رودخانه لیتانی مطرح شد. به موازات این روند یمنی‌ها دریای سرخ را بستند و از ورود کشتی‌ها به بندر ایلات اسرائیل جلوگیری شد و اعلام شد که تمام کشتی‌های مذکور مورد اصابت قرار خواهد گرفت. این موضوع باعث شد تا اقتصاد اسرائیل با مشکلات زیادی روبه‌رو شود.
بر همین اساس اسرائیل سعی کرد تا در این راستا بحث تقابل با حزب‌الله را مطرح کند و کابینه اسرائیل اساساً نابودی حزب‌الله را در دستور کار خود قرار داد و ترورهای هدفمند را در دستور کار خود قرار داد. آنها فکر می‌کردند که خروجی این ترورها مانند شهادت دبیرکل حزب‌الله می‌تواند برای آنها پیروزی به بار بیاورد.
مجموع این موضوعات باعث شد تا درگیری در اراضی اشغالی افزایش پیدا کند و اوضاع و احوال حالا به سمت تقابل دو طرف با یکدیگر پیش برود. در این راستا باید متوجه بود که تلفات و حجم خسارات مالی و انسانی که به اسرائیل وارد شد، بسیار گزاف بود و طی ۷۵ سال گذشته رژیم صهیونیستی چنین تجربه تلخ و سنگینی نکرده بود. در این راستا شاهد هستیم که اسرائیل حتی گلوگاه‌های کمک به حزب‌الله از محور سوریه را مورد هدف قرار داده و حتی اسرائیل به دنبال آن بود تا مقاومت عراق و یمن را هم مورد هدف قرار دهد تا در نهایت بتواند ایران را تضعیف کند. نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل هم به دنبال آن بود تا ایران را یک نوع تهدید جهانی نشان دهد اما او از سوی دیگر به زعم خود به دنبال تشکیل خاورمیانه جدید است؛ به گونه‌ای که آنها اعتقاد دارند ایران باید کوچک‌سازی شود و احتمال دارد در فاز بعد به سراغ عربستان و ترکیه بروند.