چرا سرعت اینترنت کند شده است؟

کاهش سرعت اینترنت در تمام کشورها و ایران به دلایل مختلف، موضوع جدیدی نیست، در ایران هم طی سال‌های گذشته کاربران با این مشکل مواجه بودند و با وجود تلاش‌هایی که برای توسعه زیرساخت و بهبود کیفیت اینترنت انجام می‌شود، نارضایتی از کیفیت اینترنت وجود دارد.

‌در این میان هر از چند گاهی مسوولان وزارت ارتباطات با استناد به گزارش‌های جهانی اعلام می‌کنند که در حوزه موبایل جایگاه ایران در جهان خوب و حتی نسبت به دولت قبل بهتر است؛ اما این سوال وجود دارد که چرا کاربران احساس می‌کنند که سرعت اینترنت در ماه‌های اخیر کاهش یافته است؟

مصرف ‌اینترنت همراه از سوی افراد افزایش قابل توجهی پیدا کرده، اما سرعت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کشور  طی سالهای گذشته، متناسب با سرعت رشد مصرف کاربران نبوده، با این حال دولت اعلام کرده که خود را متعهد به تأمین اینترنت با کیفیت و پرسرعت برای مردم می‌داند و گسترش خطوط فیبر نوری راهکاری موثر برای افزایش سرعت و رفع اختلال است.

اواخر سال گذشته گزارشی از وضعیت اپراتورهای همراه طی یک سال قبلش منتشر و اعلام شد حجم دیتای مصرفی مشتریان (payload) افزایش یافته و در پی افزایش مصرف، سرعت دسترسی (Throughput) کاربران کاهش داشته است و درواقع علت اصلی شرایط موجود در حوزه کیفیت اینترنت، عدم توسعه شبکه اپراتورها متناسب با افزایش مصرف کاربران اعلام شد.

از سوی دیگر، پس از ایجاد محدودیت برای برخی از پلتفرم‌های خارجی از سال گذشته، مسئله کاهش سرعت و کیفیت اینترنت بیش از پیش مطرح و احساس شد؛ بنابراین با گذشت حدود یک سال و در شرایطی که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد سرعت اینترنت نسبت به ابتدای دولت دو برابر شده است، تجربه کاربران حاکی از آن است که از کیفیت اینترنت به ویژه اینترنت همراه اپراتورهای تلفن همراه راضی نیستند و با سرعت پایین دانلود به ویژه آپلود رو به رو می‌شوند.

بخشی از گلایه و نارضایتی کاربران به حذف بسته‌های مقرون به صرفه یا بلندمدت اپراتورهای تلفن همراه مانند همراه اول و ایرانسل هم بازمی‌گردد. این موضوع اوایل سال ۱۴۰۱ سبب تعجب برخی کاربران شد چراکه اپراتورها معتقدند بسته‌هایشان در محدوده حداقلی و حداکثری مصوبه رگولاتوری قرار دارد و آنها تخلفی نکرده‌اند. در همین رابطه وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با گذشت شش ماه اعلام کرد که قرار است یک بسته ۶۰ گیگی بلندمدت تعریف شود و در اختیار مشترکان و مصرف کنندگان قرار بگیرند که محقق نشد و درنهایت پایان سال ۱۴۰۱ تأکید شد حتما این موضوع در سال ۱۴۰۲ رخ دهد که همچنان تکلیف این موضوع مشخص نشده است و کاربران خواهان نظارت بیشتر وزارت ارتباطات بر فعالیت اپراتورهای تلفن همراه در ارائه خدمات هستند.

با توجه به رشد روزافزون فعالیت افراد در فضای مجازی و اینکه این امر امروزه نقش پررنگی در زندگی روزمره افراد پیدا کرده و بسیاری از مردم کسب و کار دیجیتالی را به عنوان شغل خود انتخاب کرده‌اند؛ بنابراین همه یا مشتری این فضا هستند یا فردی از خانواده آنها، ارائه دهنده خدمات در این فضاست.

به اعتقاد کارشناسان، ارتباطات در عصر جدید یکی از حقوق اساسی انسان‌ها و جزو حقوق عمومی مردم محسوب می‌شود بنابراین دیگر امتیاز نیست و تبدیل به حق شده و باید عدالت در این حوزه رقم بخورد. با روی کار آمدن دولت سیزدهم توجه ویژه‌ای به برقراری ارتباطی و اتصال روستاها به اینترنت پرسرعت و شبکه ملی اطلاعات شده است و طی دو سال گذشته روستاهای بسیاری به اینترنت متصل شده‌اند اما با همه اقدامات انجام شده در راستای بهبود کیفیت اینترنت ثابت همچنان گلایه‌هایی در زمینه کیفیت پایین سرعت اینترنت و آنتن دهی نامناسب در جاده‌های بین شهری و روستاها و حتی برخی از نقاط شهرهای بزرگ وجود دارد.

اگرچه اقدامات بسیاری برای بهبود کیفیت اینترنت با آغاز به کار دولت سیزدهم انجام شده، اما همچنان و در مقاطعی با اختلالاتی در این شبکه رو به رو می‌شویم که البته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اخیرا، دلیل این موضوع را ارتقای شبکه که معمولا در نیمه شب انجام و سبب ایجاد اختلال محدودی در برخی مناطق می‌شود، اعلام کرده است.

در پایان می‌توان گفت دنیا در حال پیش رفتن به سمتی است که نیاز مردم به اینترنت و شبکه پرسرعت را از طریق ارتباطات ثابت مبتنی بر فیبر فراهم کند زیرا ذاتاً ارتباطات بی‌سیم ظرفیت محدودی دارد و در شرایطی که مسئولان معتقدند اینترنت موبایل در ایران از جایگاه بدی برخوردار نیست و نسبت به ابتدای دولت افزایش یافته است ابهام و گله کاربران از کیفیت اینترنت هم چنان وجود دارد.